Journalistiek nieuws september 2026

September: heropening der scholen, heropening van het politieke jaar… Er was weer heel wat nieuws te rapen in september!

Uniforme toegankelijkheidslogo’s voor alle Vlaamse media

Vlaamse zenders en providers gebruiken voortaan dezelfde logo’s voor toegankelijkheid. VRT, DPG Media, Play, Telenet en Proximus Media House spreken af om kijkers op dezelfde manier te informeren over ondertiteling, audiodescriptie en Vlaamse Gebarentaal. Het bekende teletekstlogo 888 wordt CC (closed captioning); automatisch gegenereerde ondertiteling krijgt het logo ACC. Later volgen ook AD (audiodescriptie) en VGT (Vlaamse Gebarentaal). De logo’s worden dit najaar uitgerold. (VRT)

Journalisten en bijverdienen: de puntjes op de i

In een achtergrondartikel bij De Morgen stelt zegt Charlotte Michils, algemeen secretaris van de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ), dat de onpartijdigheid van een journalist in gevaar gebracht kan worden, wanneer die naast hun journalistieke taak ook een commerciële opdracht vervullen. VJV-voorzitter Kris Seyen dient hem van antwoord: “Bijverdienen is niet het probleem. Ongecontroleerde invloed wel.”

Hoe wordt in ons land bericht over het klimaat?

De eerste Belgische barometer voor milieunieuws, opgezet door QuotaClimat met steun van de FOD Volksgezondheid en de CSA, analyseerde 26 tv- en radiozenders (februari–augustus 2026). Milieu neemt 5,1% van de zendtijd in Franstalige en 2,1% in Nederlandstalige media in. Tv, publieke en Franstalige media besteden er meer aandacht aan dan radio, private en Nederlandstalige media. Klimaat komt evenwichtig aan bod, maar sectoren als bouw en industrie weinig. Bij hittegolven lag de nadruk op airco, niet op isolatie of vergroening. Je kan alle resultaten zelf nalezen op https://milieubarometer.be/ (The Media Leader).

Vlaamse uitgevers laten hun kranten niet langer verdelen door AMP

Mediahuis en DPG Media verlengen hun contract met krantenverdeler AMP, een dochter van de pakjes- en postgroep Bnode, niet. Na 2027 laten zij hun kranten in Vlaanderen niet langer door AMP bedelen, maar kiezen ze voor PPP en BD. Mediafin, uitgever van De Tijd en L’Echo, moet volgen: alleen voor één uitgever verdelen is niet rendabel, zegt CEO Peter Quaghebeur. Het verlies van de drie Vlaamse uitgevers is een zware klap voor AMP. (De Tijd)

Schrijvers en journalisten in actie tegen Meta: ‘Dat is ordinair jatwerk

In Nederland hebben Lira, de Auteursbond en de NVJ een campagne gestart, Opstand.ai. Zij willen een procedure inspannen tegen Meta. De inzet: transparantie, zeggenschap en vergoeding omdat AI-modellen getraind zouden zijn op auteursrechtelijk beschermd werk, mogelijk via illegale shadow libraries (De Orkaan). Ook schrijver Philip Dröge sluit zich aan bij de actie (WNL.tv).

Journalistiek en AI: een interessante dialoog

“Straks moeten we nog bewijzen dat we mensen zijn: een dialoog over journalistiek en AI” Cultuurpers publiceert een mailwisseling tussen Guido van Nispen en hoofdredacteur Wijbrand Schaap over AI-detectoren. Aanleiding is de roman van Thélyson Orélien, na literair succes door Pangram als ruim 95 procent AI bestempeld, en een scan van 252 opiniestukken waarvan bijna een vijfde als AI-gegenereerd werd aangemerkt. Van Nispen betoogt dat detectoren de bewijslast omkeren: niet de inhoud telt, maar of de maker menselijkheid kan aantonen. Schaap herkende de onpersoonlijke stijl al vóór de bekentenis dat AI meeschreef; Pangram zette die tekst op 100 procent. (Cultuurpers)

VRT moet extra besparen, VRT MAX mag betalend worden

In de Septemberverklaring van 28 september kondigde minister van Media Cieltje Van Achter aan dat de VRT de komende jaren 10 miljoen euro extra moet besparen, bovenop de al geplande 16 miljoen tussen 2026 en 2031. De omroep moet meer inzetten op Vlaamse programma’s en geen exclusiviteitscontracten meer geven aan schermgezichten. Tegelijk mag bovenop het gratis VRT MAX een betalende formule komen. Opmerkelijk: besparen en tegelijk een betaalmuur openen, verschuift de publieke omroep richting de commerciële spelers waarmee hij hoort te concurreren op inhoud, niet op abonnementen. (VRT)

Meer mediaconcentratie, minder nieuwsdiversiteit. Of toch niet?

In een artikel op Mediapunt Vlaanderen zet Jana Thys de Vlaamse krantenconcentratie af tegen een studie die om de tien jaar één nieuwsweek analyseert. Van zeven eigenaars in 1983 ging het naar drie in 2023: Mediahuis, DPG Media en Mediafin. Tussen 2013 en 2023 nam de overlap tussen titels gemiddeld af, dus de “diversiteit” steeg. Kranten binnen dezelfde groep overlappen wel significant meer. Bij DPG en Mediafin daalde die overlap, bij Mediahuis steeg ze, vooral tussen Het Nieuwsblad, Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg.

Nu is het wel zo dat diversiteit hier alleen gemeten is op basis van hetzelfde nieuwsverhaal brengen, niet als standpunt of actor. Eén week per decennium is bovendien erg mager. En de conclusie dat eigenheid een redactionele keuze is, negeert dat besparingen, zoals de integratie van Nieuwsblad en Gazet van Antwerpen, die keuze juist onder druk zetten.

100.000 studenten nemen een gratis abonnement in 1 jaar tijd

DPG Media viert dat 100.000 studenten in Nederland en België in één jaar een gratis digitaal abonnement hebben afgesloten op titels als AD, Volkskrant, HLN en De Morgen. Het concern presenteert dat als toegankelijke, onafhankelijke kwaliteitsjournalistiek voor jongeren.

In de praktijk is het vooral een marketingactie van een commerciële mediagroep: jongeren wennen aan de eigen merken, levert registratiegegevens en vormt een reservoir voor latere betalende abonnees. De claim van “onafhankelijkheid” komt van de uitgever zelf en zegt niets over redactionele lijn, eigendomsbelangen of de selectie van wat studenten te zien krijgen. Het succescijfer is groot, maar zonder context (totale studentenaantallen, actieve gebruikers versus aanmeldingen, retentie) vooral een PR-getal. (DPG Media) (Met dank aan Jempi voor de tip)