Voor velen is de vakantie voorbij. Het nieuws heeft echter ook in augustus niet stil gelegen. Een kort overzicht van enkele markante evoluties en gebeurtenissen op journalistiek gebied.

Australië stuurt Google & co de factuur voor journalistiek

Canberra rondde begin augustus een wetsvoorstel af: grote platforms zoals Google, Meta, TikTok én LinkedIn moeten Australische nieuwsredacties voortaan betalen, of 2,5 procent afstaan van hun lokale reclame-inkomsten. Wie onderhandelt met kleine en regionale media krijgt een extra fiscale wortel; een gedeelte van de heffing gaat naar starters. Meta noemt het oneerlijk, de uitgevers een overlevingsplan. (Vietnam.vn)

Nederlandse nieuwsmedia willen van het Big Tech-infuus af

UvA-onderzoeker Hannes Cools waarschuwt dat Nederlandse redacties hun mail, zoekverkeer en AI grotendeels bij Amerikaanse reuzen hebben ondergebracht — en dat dit de waakhondfunctie ondergraaft. Samen met De Correspondent, Follow the Money, Waag en de HvA gaat hij nu twee jaar naar Europese of open alternatieven zoeken, van cloud tot taalmodel. Lezers mogen later prototypes testen: het archief doorzoeken, samenvatten, voorlezen. Mooi plan, al blijft de vraag of DPG en Mediahuis ooit écht van Google en Microsoft durven los te knippen. (UVA.nl)

AI kan alles herschrijven, maar niet ter plaatse gaan

Een rapport van FT Strategies, WAN-IFRA en Arc XP somt vijf dingen op die een chatbot niet van de journalist afpakt: origineel onderzoek, een echte band met het publiek, verantwoordelijkheid voor fouten, duiding (“waarom dit ertoe doet”) en verhalen die blijven hangen. AI mag samenvatten tot ze een ons weegt; bronnen opzoeken, maanden graven en later uitleggen hoe het stuk tot stand kwam, blijft mensenwerk. Opvallend detail: redacties steken amper 11 procent van hun tijd in ná de publicatie — precies waar het vertrouwen eigenlijk groeit. De boodschap is helder, en een tikkeltje geruststellend: als iedereen met AI hetzelfde persbericht nabootst, wint wie nog durft te twijfelen. (Vietnam.vn)

Alle Franstalige dagbladen nu onder één baas

De Belgische Mededingingsautoriteit gaf begin juli groen licht: Rossel (Le Soir, Sudinfo) neemt de persactiviteiten van IPM over (La Libre, La DH, L’Avenir). Resultaat: zowat 94 procent van de Franstalige dagbladpers zit nu in één familiale holding. Er was wel een voorwaarde: de titels blijven bestaan, redacties houden eigen lijn en budget — op papier althans. Journalistenbonden en Europa noemen het een quasi-monopolie; de uitgevers zeggen: het was dit, of titels die sneuvelen. Pluralisme met één aandeelhouder: een Belgisch compromis van het type “minder kwaad”. (De Standaard)

Vertrouwen win je niet met kliks, wel met graven

Apache-hoofdredacteur Karl van den Broeck stelt dat wantrouwen in media niet bestreden kan worden met snelle scoops, maar met volgehouden onderzoeksjournalistiek en een eerlijk verdienmodel. De coöperatie zamelde geld in voor het Fellowship Georges Timmerman, een opleiding voor onderzoekers. Timmerman zegt zelf: stop met hersenloze berichten tikken, begin zelf iets. Mooi gezegd — en het deelt ook een tikje uit naar redacties die het onderzoek laten slinken terwijl het wantrouwen groeit.(Met onderzoeksjournalistiek kunnen we het vertrouwen in media herstellen) 

Geen close-up van de polsstok, wel van de sprong

De Europese omroepenunie (EBU) testte begin augustus op de EK atletiek in Birmingham nieuwe tv-richtlijnen uit: geen lage camera’s onder hoogspringsters, geen zinloze slow motion van lichamen. Atletes als Holly Bradshaw en Marie-Julie Bonnin hadden er genoeg van dat kijkers — en trollen — meer hun billen zagen dan hun prestatie. “Ik doe aan sport, film mijn kont niet,” zei Bonnin droog. Een late les voor sportredacties: de lens is geen voyeur, en een replay moet iets uitleggen, geen likes oogsten. (France24)

Gratis overnachting, vrije pen? Gent trakteert buitenlandse journalisten

Gentse hotels schenken tot 800 overnachtingen per jaar aan buitenlandse journalisten, reisgidsen en influencers; de stad legt 45.000 euro bij voor programma’s op maat. Doel: “pyjamatoeristen” die blijven slapen, geen dagjesmensen. Er zijn geen inhoudelijke afspraken, belooft de hotelsector — al valt te verwachten dat de journalisten niet echt slechte stukken zouden schrijven… (VRT)

Ozempic in de krant? Dat wordt een factuur

De Nederlandse Inspectie Gezondheidszorg beboette Volkskrant, AD, NRC en Telegraaf voor tienduizenden euro’s: stukken over Ozempic en soortgenoten zouden sluikreclame zijn. Zelfs een bericht over een Nature-studie met bijwerkingen erbij gold als te wervend. Hoofdredacteuren spreken van censuur; de inspectie wijst op het reclameverbod voor receptgeneesmiddelen. Intussen blijft desinformatie online onbestraft. Wetenschapsjournalisten mogen schrijven — tot de merknaam en het woord “wondermiddel” vallen, en de kassa rinkelt. (Volkskrant) (DVHN)

De BBC leert klikken: titels en thumbnails eerst

De BBC is op zoek naar YouTube-documentaires voor 16- tot 24-jarigen,  dus geen herkauwde tv. Pitch voor het kanaal deepwatch: een belofte in titel én thumbnail, een duidelijke vraag, echte toegang, en binnen drie maanden klaar. Het budget per film: zo’n 50.000 pond. Thema’s: onlinecultuur, verborgen circuits, volwassen worden. Een publieke omroep die creator-taal spreekt: de opening moet “valideren wat de verpakking belooft”. Of de jeugd daarna nog doorzapt naar het Journaal, staat niet in de brief. (BBC)

The New York Times vat zichzelf samen — zonder redacteur

De Times experimenteert met AI-samenvattingen in de interne zoekfunctie die: excerpts, links én automatisch gegenereerde tekst bevatten, en dit voor het eerst zonder enige journalist ertussen. De krant noemt het een experiment voor betere ontdekking – de redactievakbond noemt het beleid “betekenisloos” en eist menselijk toezicht plus een deel van de AI-licenties. Precies het medium dat zich opwerpt als dam tegen hallucinaties, laat nu een machine de eigen stukken naschrijven. Handig voor de zoekbalk. Iets ongemakkelijker voor de leuze van de krant “wij checken alles”. (Semafor)

FUJIKINA Ghent 2026

Het grootste foto- en video-festival van Fujifilm in België vindt voor het tweede jaar op rij plaats, deze keer in Gent. Voor de gelegenheid installeren spraakmakende fotografen zich in een oude, verlaten fabriek aan het Houtdok. Een verborgen, rauwe parel in de Gentse haven die barst van fotografisch potentieel.

Na succesvolle edities in steden als Barcelona, Berlijn, Praag en Arles strijkt FUJIKINA op 20 september neer in Gent, waar Fujifilm fotografie niet alleen wil tonen, maar vooral wil laten beleven. Aan de Houtdokken komen fotografen, videomakers en creatievelingen samen voor een inspirerend programma vol workshops, lezingen, photowalks, expo’s en hands-on ervaringen. Centraal staat dit jaar één duidelijke boodschap: ‘Look Up’. (Met dank aan Jempi Welkenhuyzen voor de tip). Het volledige programma – Meer info en tickets.

Heb jij zelf nog tips over journalistieke trends en gebeurtenissen? Laat het ons weten: info@vjv.vlaanderen.