Zijn krullen het mooiste sieraad of juist een dagelijkse bron van ergernis? Wij gingen op zoek naar antwoorden met heel veel interessante weetjes over “de krul”!
Wie krijgt krullen?
Of iemand krullen krijgt, is een kwestie van genetische roulette. Bij sommige baby’s is het al van in de wieg duidelijk dat het kleintje straks over een rijke bos krullen zal kunnen beschikken in een specifieke haarkleur. Maar hoeveel procent van de Europese bevolking heeft eigenlijk krullen? En hoe zit dat met de erfelijkheid? Zeker als je bedenkt dat de Europese bevolking een mengelmoes is van allerlei volkeren en afstammingen, is dat een interessant onderwerp voor onderzoek. (Wie ooit mee gedaan heeft aan een DNA onderzoek waarbij de erfelijkheid wordt bepaald volgens regio, kan daar over meespreken!) Schattingen over haartypes en krulpatronen verschillen per onderzoek, maar gemiddeld wordt aangenomen dat ongeveer 40 tot 45% van de Europese vrouwen van nature krul- of golvend haar heeft. Binnen Europa zie je wel duidelijke variatie: in Zuid‑Europa (Spanje, Italië, Griekenland) ligt het aandeel krul- of golfhaar hoger, vaak tussen de 50 en 60%. In Noord- en Oost‑Europa (Scandinavië, Polen, Baltische regio) overheerst steil haar, en ligt het aandeel krul- of golfhaar rond de 25–35%. Binnen de krulpatronen moeten we ook nog bepaalde types onderscheiden: wavy hair oftewel lichte golfstructuren in het haar komen veruit het meest voor; echte spiraal-, kurketrekkervormige of kroezende krullen vormen slechts een kleiner percentage, rond 10–15% van de vrouwen met Europese genen.
Hoe zit dat met die genen?
Hoe groot is de kans dat je de krullen van je vader, je moeder of je grootouders zult ervan? Het overerven van de krulgen is genetisch bepaald, vooral door varianten in onze genen zoals TCHH en KRT die de haarfollikelvorm beïnvloeden. Onderzoek heeft uitgewezen dat TCHH (Trichohyalin) en KRT (Keratine) eiwitten zijn die een cruciale rol spelen bij de structuur, sterkte en vorm van haar, waaronder de ontwikkeling van krullend haar. Het eiwit TCHHis actief in de binnenste wortelschede en het merg van het haar. Het ondersteunt het creëren van kruislingse verbindingen van keratinefilamenten, wat zorgt voor de mechanische sterkte van de haarvezel. Variaties in het TCHH-gen zijn sterk verbonden met de mate van krulvorming… KRT oftewel keratine op zijn beurt is het belangrijkste structurele eiwit van het haar. TCHH en KRT vormen samen belangrijke bouwstenen voor de vorming van filamenten die uiteindelijk zorgen voor de structurele integriteit van de haarvezel en liggen ze aan de basis van de uiteindelijke haarstructuur.
Of je krulhaar krijgt of niet, is sterk erfelijk bepaald. Krullend haar is in genetische termen uitgedrukt een deels dominant kenmerk. Eén ouder met een “krulgen” variant kan jou al golvend tot krullend haar opleveren, je hebt met deze “combinatie” 50% kans op krullen. Met twee ouders die krullen op hun hoofd dragen heb je al veel meer kans op golvend of krullend haar haar: dat ligt tussen de 75 en de 100%. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 85–95% van de variatie in haartextuur genetisch verklaard kan worden, wat uitzonderlijk hoog is voor een uiterlijk kenmerk. Volgens de wetten van Mendel kan het krulgen verschillende generaties worden meegedragen, in theorie tot zo’n 6 à 7 generaties!
Is er een verband tussen haarkleur en krullen?
Cijfers bewijzen dat donker haar (bruin tot zwart) wereldwijd iets vaker samen gaat met krullend of golvend haar. Dat komt omdat donker pigment (meer eumelanine) en een ellipsvormige haarfollikel vaak gelijktijdig voorkomen bij mensen van bijvoorbeeld Mediterrane, Afrikaanse of Zuid‑Aziatische afkomst. Lichter haar (blond, lichtbruin) komt vaker voor in populaties met ronde, rechte haarfollikels, zoals in Noord‑Europa — wat vaker steil haar oplevert. Roodharigen vormen een interessant tussengeval: zij hebben vaak een lichte golving tot losse krul, veroorzaakt door specifieke varianten in het MC1R-gen, dat pigmentatie regelt maar ook indirect invloed kan hebben op de structuur van het haar.
Leven met krullen
Er bestaan geen recente, wetenschappelijke cijfers over hoe vrouwen hun krullen beleven maar onderzoek uit de cosmetica‑ en haarverzorgingsindustrie door grote namen als L’Oréal en Wella heeft uitgewezen dat 55 tot 65% van de vrouwen met krulhaar in Europa zegt dat ze niet volledig tevreden zijn met hun natuurlijke haartextuur.
De belangrijkste redenen die genoemd worden, zijn moeilijk te temmen of te stylen haar, vooral bij hoge luchtvochtigheid, een beperkte kennis van het aanbod aan geschikte producten of de beeldvorming in de media, waar (lang!) steil haar lange tijd de norm was. Maar er is een duidelijke kentering gaande: uit recent consumentenonderzoek blijkt dat het zelfvertrouwen van natuurlijke kruldragers gestegen is en dat vandaag jongere generaties juist vaker trots te zijn op hun textuur en minder vaak te straighten. De beweging rond “curly hair acceptance” heeft dat beeld de laatste tien jaar sterk verbeterd.
Invloed van hormonen en leeftijd
Hoewel de genetische aanleg de basis legt, kunnen hormonale veranderingen de haargolf beïnvloeden: tijdens de puberteit of tijdens een zwangerschap worden krullen vaak sterker door verhoogde oestrogeen- en groeihormoonspiegels. Na een zwangerschap kunnen krullen ineens minder sterke “windingen” vertonen, het haar kan uitvallen en dof worden. Gelukkig is dit meestal een tijdelijk verschijnsel en hebben de krullen na een jaar weer dezelfde veerkracht als ervoor. Ook na de menopauze of bij hormonale schommelingen (soms veroorzaakt door schildklierproblemen) kan haar juist steiler of droger worden.
Het gebruik van bepaalde geneesmiddelen (…) of chemotherapie heeft ook een invloed op krullen. Wie krulhaar had voor een kankerbehandeling met chemotherapie en door die behandeling al het haar verliest, kan na de behandeling ontdekken dat het haar steil is geworden, of omgekeerd. Meestal is dit van voorbijgaande aard.
De juiste verzorging van krulhaar
Er bestaan veel krultypes (van golvend tot kroeshaar), en elk type vraagt een andere vochtbalans. Over het algemeen geldt: hoe sterker de krul, hoe meer hydratatie en minimale manipulatie je nodig hebt. Krulhaar is meestal dikker dan steil haar maar ook droger. De spiraalvormige structuur van krullen maakt dat de natuurlijke talg van de hoofdhuid zich moeilijker verspreidt over de hele haarlengte. En door die structurele droogte verliest het haar sneller vocht en glans en wordt het poreuzer en brozer. Hydratatie is daarom voor krullen heel belangrijk. Een milde, sulfaatvrije shampoo (liefst eentje speciaal voor krullen), na elke wasbeurt een rijke vochtinbrengende conditioner, een regelmatig haarmasker met voedende ingrediënten (sheaboter, kokosolie of arganolie bijvoorbeeld), een goede bescherming tegen de zon ook in het voor- en naseizoen, loop met een grote boog om producten heen die alcohol of sulfaten bevatten, was je haar niet te vaak, gebruik koud of lauw water bij het uitspoelen. Kam het haar met een breedtandige kam of met je vingers, gebruik geen badstof handdoek. Bij Curly Secret – een merk dat helemaal gespecialiseerd is in krulverzorging – vind je een speciale, double-sided curl towel. De bamboe kant is ideaal voor kwetsbare krullen die snel pluizen. Slapen op een zijden of satijnen kussensloop voorkomt ook wrijving, pluizen en snelle slijtage van je krullen.
Frizz, de grote krullen frustratie
Alle kappers bevestigen het: frizz is de nummer één frustratie voor de meeste krullenhoofdjes, en toch is dat pluisverdriet te voorkomen met de juiste behandeling en de juiste producten. Hier een aantal do’s en don’ts : drogen met een gewone handdoek veroorzaakt wrijving en frizz. Gebruik een speciale handdoek (bijvoorbeeld de double-sided curl towel van Curly Secret) en knijp het water voorzichtig uit je krullenbos. Borstel of kam het haar niet als het droog is: ontwar de krullen als ze nat en glad zijn met een conditioner. Daarna blijf je van de krullen af en laat je ze op natuurlijke wijze drogen. Het gebruik van een speciale krulgel zorgt ervoor dat de krullen dagenlang mooi gedefinieerd en pluisvrij blijven. Voor extra glans en hydratatie zorgt een druppeltje olie.
Een ander belangrijke ondersteuning voor mooie krullen is de manier waarop je producten aanbrengt: De juiste methode zorgt ervoor dat je haar een product gelijkmatig opneemt, je krullen een prachtige samenhang vertonen en je wasdagresultaten langer meegaan. Als kapper ken je natuurlijk een aantal methodes: de praying hands methode waarbij je het product met platte handpalmen tegen elkaar gedrukt in het haar strijkt, de rake methode waarbij je vingers dienen als een grote kam waarmee je het product door de lokken trekt. De squish methode draait erom dat je een product met je handen diep in de schubbenlaag van het kletsnatte haar duwt. En de meest geliefde techniek is scrunchen. Na het aanbrengen van het product, scrunch je je krullen omhoog richting de wortels, waardoor ze hun natuurlijke vorm aannemen. Het is snel, effectief en zorgt ervoor dat krullen er veerkrachtiger en levendiger uitzien.
