We leven in een tijd van onpersoonlijke digitalisering en strakke, soms spierwitte interieurs. En toch hebben we allemaal een diepgeworteld verlangen naar warmte en geborgenheid. Wat dacht je in verband daarmee van een ambachtelijk, artisanaal stuk hout in je interieur voor dat vleugje warmte? Maar wel eentje met een ziel van licht. Joris Poels van JP Enlightened uit Lier maakt unieke houten lampen die jouw interieur precies die warmte toets kunnen geven. Puur ambachtelijk en duurzaam, want hij gebruikt vooral lokaal hout…
De houtmicrobe
Had Joris Poels altijd al iets met hout? Joris: “Als kind in de lagere school wilde ik tijdens de crea middag altijd iets met planken maken, in het middelbaar ben ik meer gaan tekenen, en meer grafisch gaan werken. Maar ik miste iets om in mijn handen te hebben, hout en structuur te voelen, materie vorm te geven. Dus ben ik als hobby houtbewerking gaan doen. Ik ben autodidact, heb geen echte opleiding gehad maar wel veel filmpjes bekeken op Youtube (lacht). Daarna heb ik stilaan de juiste machines gekocht en zijn we naar een huis verhuisd om meer ruimte te hebben. Sinds 2022 heb ik een eigen webshop: Unieke handgemaakte verlichting & meubelen | JP Enlightened.
Ik ben begonnen met andere voorwerpen omdat ik niet precies wist waar ik naar toe wilde. Du heb ik houten tafels, banken, keuken- en nachtkastjes gemaakt en ben ik toevallig bij een houtleverancier in Begijnendijk beland die een zolder vol mooi lokaal en goed gedroogd hout uit Nederland en België had. Ik heb toen een fraai stuk acacia hout gekocht en ontdekte dat de specifieke houtstructuur extra geaccentueerd werd door licht dat op het hout schijnt. Het lichtspel tussen de lamp en de specifieke structuur van het hout met de nerven en de structuur was zo geslaagd dat ik besloten heb om verder te gaan met lampen van hout. Het is mijn bedoeling om de natuurlijke geborgenheid en warmte die hout uitstraalt, in de lichtstraling te krijgen.”
Alle lampen van JP Enlightened zijn unieke stukken. Joris werkt vooral vanuit het creëren van de ideeën die in zijn hoofd opkomen maar werkt ook beperkt op bestelling. Zo kan een klant met een bruut stuk hout komen (een voorwaarde is wel dat het hout minstens twee jaar gedroogd heeft op een droge plek;…) en dan gaat Joris aan de slag. Joris: “De communicatie met de klant is belangrijk: wat wil die, waar gaat zijn of haar voorkeur naar uit, welke stijl geniet de voorkeur? En daar komen de meest verrassende creaties uit…”
Wat begon met kleine lampjes groeide verder naar grotere lampen die vandaag echte interieurobjecten zijn. Die grotere objecten mogen groot en open zijn en de lamp mag er middenin of ernaast hangen. Elk stuk hout vertelt een eigen verhaal en heeft een unieke uitstraling. Joris: “Als ik een stuk hout zie, krijg ik een idee in mijn hoofd, dan probeer ik dat te creëren. Soms mislukt een ontwerp, dan belandt het hout in de vuurschaal.” (lacht)
Welke houtsoorten lenen zich goed voor de lampen?
Lokale houtsoorten hebben de voorkeur voor de creatie van de unieke houten lampen maar zeker niet elke boomsoort leent zich voor de JP Enlightened lichtobjecten. Joris: “Ik werk graag met populierenhout, dat is stevig maar niet té hard, een ander mooi lokaal hout is eik en Amerikaanse eik, dat is iets roder van kleur. Een eik doet er heel lang over om te groeien en het hout is heel stevig en duurzaam, maar ook heel hard en gaat lang mee. Nog maar net heb ik een lamp gemaakt in laurierkers, zo leer ik telkens meer over inheemse houtsoorten en hun specifieke eigenschappen. In de Ardennen kennen wij mensen die aan bosbeheer doen, daar vragen wij of we sommige stukken hout mogen kopen. Dat hout wordt hier bij ons zorgvuldig gestockeerd en gedateerd: dan weten we exact hoe lang het nog moeten drogen, meestal zo’n jaar of twee. Soms koop ik ook in Begijnendijk kant en klare stukken boom, die mogen daar ter plaatse drogen.”
Het juiste onderhoud
Als je een lamp in natuurlijk hout koopt, is het belangrijk om te beseffen dat hout een levend materiaal is. Als je het eerst warm en droog zet en daarna in een vochtige omgeving plaatst, dan “zet” het hout zich, het kan barsten, en soms heeft ook dat zijn charme. Joris Poels: “In elk geval kun je mijn lampen niet vergelijken met kant en klare lampen uit de massa industrie die gemaakt zijn van houtpulp en lijm… dat leeft niet. In mijn lampen mogen imperfecties zitten…” Joris creëert zijn lampen niet in een voltijdse job, maar vindt heel veel voldoening in deze uit de hand gelopen hobby. Joris: “Hout geeft rust, stilte en geborgenheid. Een stuk hout laat toe om te kijken en te onthullen wat er in zit… Uitgehold onthuld, noem ik dat. En als ik na de vormgeving de lamp erin plaats, komt het stuk helemaal tot leven. Je moet de taal van het hout gewoon volgen en als dat lukt, is dat heel fijn en daar kan ik een groot stuk van mezelf in kwijt…”
