Frans Proost ontwierp affiche voor de Wereldtentoonstelling 1894 in Antwerpen

De Wereldtentoonstelling van 1894 in Antwerpen liep van 5 mei tot 5 november 1894 op het Zuid. Ze moest de stad op de wereldkaart plaatsen. Er werd dan ook op 29 juni 1893 een prijskamp uitgeschreven om een affiche te ontwerpen die de Wereldtentoonstelling bekendheid moest geven en bezoekers aantrekken. Jules Baetes (Antwerpen 16.10.1861-3.10.1937), voorzitter van de kunstkring De Scalden, maakte een wat ruw ontwerp in potlood en aquarel op papier (12 x 17,3 cm), met een reeks gedrongen gebouwen in vooraanzicht, onder een grote wereldbol en in een neo-traditioneel kader. Volgens de jury voldeed geen van de 28 inzendingen. Het ontwerp moest dus aangepast worden.

Baetes’ vriend Frans Proost (Antwerpen 20.12.1866-Kapellen 15.6.1941) schoot ter hulp en herwerkte het ontwerp. De wereldbol werd kleiner en de tekstbandrol met de tekst “EXPOSITION UNIVERSELLE ANVERS” duidelijker geplaatst en dat alles in een open luchtruim. Onderaan ziet men de stad in vogelperspectief, met rechts de huizen van de historische stadskern, daarboven uitstijgend de kathedraal, centraal schepen op de Schelde en links het imponerende tentoonstellingsgebouw. Verhoudingswijze is dat echter te groot getekend. Boven en onder is er een tekstbandrol in loofwerk gehuld met boven centraal de buste van koning Leopold II en onderaan het groot stadswapen met schildhouders. De tekst bovenaan verwijst naar het koninklijk beschermheerschap en onderaan  staat de datum van de tentoonstelling.

Links en rechts staat een erepalm met op banderollen de verschillende afdelingen van de Wereldtentoonstelling. Op de vier hoeken prijken bustes met personages die de vier werelddelen verbeelden.

Het geheel geeft een gevoel van internationaliteit en grootsheid, waarbij de troeven van Antwerpen als historische metropool met wereldhaven duidelijk naar voren komen. Het ontwerp werd als eerste bekroond, en bestempeld als “het artistiek meest kwaliteitsvolle, het meest ‘gedistingeerde’, dat de salons van gemeentehuizen, hotels en schepen zou moeten sieren; goudopdruk en de beste papiersoort waren hier aangewezen”.

De makers kregen een premie van 300 Fr. De lithografie in zachte kleuren (geel, rood, blauw, grijs, goud, bruin en zwart) werd op 5000 exemplaren (waarvan 2000 op luxepapier) in diverse talen gedrukt door de Brussels drukkerij Ad. Mertens: 1500 Nederlands, 2000 Frans, 700 Engels, 600 Duits, 100 Spaans en 100 Italiaans. De gebroeders Van der Block traden als lithografen op. De afmeting bedroeg 62 x 85 cm.

Loterijbiljet van de Wereldtentoonstelling.

Minder bekend is dat het ontwerp ook voor andere doeleinden binnen het kader van de Wereldtentoonstelling werd gebruikt. Zo bestaat een loterijbiljet van de Wereldtentoonstelling (15 x 11 cm.), blauw-grijs gedrukt, waarbij de wereldbol vervangen werd door de benodigde teksten in verband met de loterij enmet een groot lot van 100.000 Fr., kostprijs van het biljet, 1 Fr. Op de banderollen op de zijkanten van het kader, staan echter andere afdelingen van de tentoonstelling. Het werd te Brussel gedrukt bij E. Guyot.

Over de auteur

Verwant

Geef commentaar