Fotograaf Hans Peters, Anefo

‘Veronica Sorry, is het nou allemaal echt voorbij?’ Het trieste antwoord viel in de late namiddag van zaterdag 31 augustus 1974 toen de sluiting van de veruit bekendste zeezender in de Benelux op algemeen ongeloof, op onbegrip en op veel verdriet stuitte. De bevoegde minister van WVC (‘Welvaart, Volksgezondheid en Cultuur’) Harry van Doorn vormde het mikpunt van striemende kritiek maar was die wel geheel terecht?

Ongewenste buren

Het monopolie van het schijnbaar onaantastbare Radio Veronica op  de ‘Norderney’ kreeg in het voorjaar van 1971 een flink deuk. Aartsvijand Radio Noordzee, dat nochtans in ruil voor het bedrag van 1.000.000 gulden (453.780 euro) vrijwillig uit de lucht was gegaan, kreeg door een flinke kapitaalsinjectie van de door John de Mol Senior geleide muziekuitgeverij Strengholt een unieke herkansing. De irritatie veranderde bovendien snel in ergernis toen men voor de invulling van de Nederlandstalige service op de ‘Mebo II’ de voormalige medewerkers Jan van Veen en Joost den Draaijer had aangetrokken. Twee zeezenders, die voor de Scheveningse kust een bitsige strijd om de gunst van de hoofdzakelijk jeugdige consumenten uitvochten: het stond in de sterren geschreven dat het gekibbel onvermijdelijk zou ontaarden.

Nachtelijk vuurwerk

De oplopende spanningen haalden inmiddels mondjesmaat de landelijke pers maar vormden slechts een voorbode van de totale chaos. Drie duikers klauterden in de late avond van 15 mei 1971 in opdracht van de directie bij Veronica en zonder verder medeweten van de presentatoren aan boord van de buitengewoon kleurige ‘Mebo II’. In tegenstelling tot eerdere instructies belandde de bom niet op de olieleiding maar wel op de waterbuizen. De daarop volgende explosie en de uitslaande brand schudden niet alleen het zendschip maar ook politiek Den Haag helemaal door elkaar. Eenmaal de laatste rookontwikkeling vanop het blusschip ‘Volans’ was uitgewist en de schuldigen werden veroordeeld, groeide terecht de vrees voor de toekomst van de commerciële alternatieven voor het nauwelijks gewaardeerde Hilversum 3.

Massaal protest

Het aanzwellend gemor van de politici in de Tweede Kamer over deze buitensporige cowboypraktijken evolueerde tot verschillende hoorzittingen waarbij een uitgebreide delegatie van Radio Veronica voor de omschakeling naar een legale omroep pleitte. Terwijl ‘algemeen directeur’ Rob Out en talrijke artiesten, ondanks de gestrande ‘Norderney’ als gevolg van een orkaan,  haast onophoudelijk het enorme belang verdedigden, kwamen duizenden aanhangers op het Haagse Binnenhof samen om hun ongenoegen over het nakende einde te ventileren. ’18 april, we kunnen het toch maar proberen’ kreeg een overweldigende respons maar de regering hield het been stijf.  Op 1 september 1974 zou een groot deel van de bevolking het inmiddels ingeburgerd luisterplezier verliezen.

Dan maar aan land zeker

Tijdens een alles of niets offensief om de definitieve ondergang af te wenden, ontketende de in zeven haasten opgerichte Veronica Omroep Organisatie (‘VOO’) een grootschalige ledenwerfcampagne. De gigantische stormloop om zich geldig aan de mobiele studio of om zich in de studio aan de Lapershoek in Hilversum te registreren, liet de overheid echter koud. De weg naar een officiële erkenning in het omroepbastion bleef alsnog gesloten. De sfeer tijdens de laatste dag van de zomervakantie in 1974 ebde helemaal weg toen de geliefde stemmen één na één afscheid namen. Met het uitschakelen van de zender op de ‘Norderney’ door technicus José van Groningen om 18.00 uur viel het doek over een rumoerige periode. Ferry Maat zorgde twee uur later bij Radio Noordzee Internationaal voor een passend slot.

Epiloog

Ondanks de herhaalde politieke weigeringen om een vergunning toe te kennen, voerde de Veronica Omroep Organisatie de strijd op. De haast onafgebroken inspanningen werden uiteindelijk beloond toen de voormalige rebel en komiek André van Duin op 28 december 1975 de klassieke muziekzender Hilversum 4 openden. En het zou daar niet bij blijven…