Op de Gentse Feesten kwamen liefhebbers van sociale fotografie en straatfotografie erg aan hun trekken met drie gratis te bezoeken tento’s. Ze zorgden voor een boeiend artistiek rustpunt in een drukke feestenzone.

Streetlens Collectief

In Kunstencentrum Zebrastraat kon je werk zien van Streetlens, een collectief van 8 gepassioneerde fotografen (Tom Deleenheer, Michel Goessens, Peter Maes, Frank Stevens, Willem Van Cauwenberghe, Herman Van Laere, Tom Verbruggen en Inge Vinck). Initiatiefnemers Frank Stevens en Peter Maes willen met het collectief sociale fotografie en straatfotografie in al hun facetten tonen aan een zo breed mogelijk publiek en een platform bieden aan andere fotografen met dezelfde passie.

Deze expositie is de tweede editie van Streetlens. Voor deze gelegenheid koppelde elke fotograaf zich aan een gastfotograaf. Dat concept levert twee vaststellingen op die tegelijk de kracht en de zwakte zijn van het project. Enerzijds ben je als toeschouwer aangenaam verrast door de kwaliteit van sommige fotografen en anderzijds is er het niveauverschil. En zijn er ook fotografen die in hun eigen werk sterke beelden met minder sterke beelden afwisselen.

De duo’s Frank Stevens (zie foto) & Luka Stevens en Herman Van Laere & Bie Van Laer spraken ons erg aan. Inge Vinck toont een serie foto’s genomen door terrasschermen aan de kust die door zout, mist en regen beslagen zijn waardoor je enkel nog “mistige” figuren en objecten waarneemt. Een boeiend experiment. Tom Deleenheer werkt graag met licht en donker, is gefascineerd door “elementen” van gebouwen. Hij gaat op zoek naar esthetiek, sommige foto’s baden in een Edward Hopper-achtige sfeer. Geert Bonne, drummer en mede-oprichter van Gorky (de allereerste groep van Luc De Vos) is ook fotograaf. Hij koos voor het thema ‘Vierkante kilometer’ en nam foto’s van alles wat zich binnen de vierkante kilometer van zijn woning afspeelt of te zien is. Leuk idee dat net iets te weinig uit de verf komt. Ter info: eind vorig jaar verscheen bij uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts van zijn hand het fotoboek ‘Luc’ met een dertigtal foto’s die hij maakte tijdens Gorki-concerten kort voor De Vos’s overlijden in 2014 waaronder veel nooit eerder gepubliceerde foto’s.

Deze Streetlens-expositie had gerust wat langer mogen duren.

Persfotograaf Wannes Nimmegeers (Het Laatste Nieuws)

In Huis Arnold Vander Haeghen (Veldstraat 82) vond de tweede editie plaats van ‘De zomer van Arnold’. De bedoeling is om onder die noemer elk jaar een Gentse fotograaf aan bod te laten komen. Vander Haeghen was in de 19^de eeuw één van de eerste straatfotografen die het dagelijks leven in beeld bracht. Frederiek Van de Velde (van Het Nieuwsblad/De Gentenaar) mocht vorig jaar de spits afbijten.

Deze zomer staat het werk van een andere “straatloper” in de kijker, met name dat van Wannes Nimmegeers. Geboren in Tienen is hij na zijn fotografieopleiding aan het KASK verknocht geraakt aan de Arteveldestad. Hij werkte de jongste tien jaar als stadsfotograaf voor de Gentse stadsredactie van Het Laatste Nieuws. In die periode maakte hij naar schatting 100.000 foto’s. Uit zijn rijkgevuld archief selecteerde hij (amper) 38 “tableaus” die het leven tonen in alle hoekjes en kantjes van de stad. Het affichebeeld spreekt mij niet zo erg aan maar is logisch als je weet dat de stad Gent initiatiefnemer is van deze expositie in een stadsgebouw … (zie foto)

In deze tento zijn de foto’s losgerukt van het verhaal, lees: de opdracht waarvoor de meesten gemaakt zijn. Door het ontbreken van dat verhaal (soms herinnert de fotograaf het zich zelfs niet meer) mag de toeschouwer zijn eigen verhaal maken. De krantenfoto’s worden nu heel groot gepresenteerd waardoor het beeld en de kadrage aan kracht winnen en je veel meer ontdekt dan als je ze heel vluchtig en klein in de krant ziet afgedrukt. De geselecteerde foto’s zijn opvallend kleurrijk. Een niet onbelangrijk minpuntje én tevens een zeer gevoelig punt voor een fotograaf tout court: de belichting in de verschillende kamers van dit pand (een beschermd monument) laat vaak te wensen over waardoor de foto’s niet altijd volledig tot hun recht komen. Eén ding maakt deze tento goed zichtbaar: je krijgt als fotograaf maar één kans/milliseconde om het juiste beeld te schieten. En daar kunnen wij mee van genieten.

Voor Nimmegeers is deze expo een logische afsluiter van zijn jaren als persfotograaf. Ondertussen werkt hij als freelancer voor de meest uiteenlopende opdrachtgevers.

Laureaten Grote Prijs Sociale Fotografie

In Ons Huis (Vrijdagmarkt) kon je werk zien van zeven laureaten van de Grote Prijs Sociale Fotografie van Linx+ dat hiermee aan zijn 8se editie toe is. Sociale fotografie is een vorm van fotografie die de mens en zijn sociale positie centraal stelt. De keuze om bepaalde groepen in beeld te brengen en dat op een bepaalde manier te doen (of van bepaalde groepen om zichzelf op een of andere manier te portretteren) is niet neutraal. Het werpt ons een verhaal voor de voeten en biedt ons inzicht in levensomstandigheden en perspectieven.

Sociale fotografie veronderstelt dan ook een sociaal engagement van de fotograaf, een poging om iets in de schijnwerpers te plaatsen. Vaak vanuit een maatschappelijk kritische inslag. Het kan tegelijk of anderzijds vertrekken vanuit een antropologische nieuwsgierigheid naar allerlei manieren waarop mensen zich gedragen.

Evi De Clercq, wiens grootvader na een ongeval overleed in 2021, brengt de rouw van haar grootmoeder herkenbaar in beeld. Door de aandenkens die ze bijhoudt en de routines die ze niet kan/wil loslaten te fotograferen. Ze werkt nog steeds verder aan het (school)project rond het thema ‘What moves me’.

Marit Stocker ging langs bij Theater Het Gevolg dat werkt met mensen met beperkingen. Zij brengt in beeld hoe zij theater beleven.

Nadia Eeckhout maakte straatfoto’s van mensen achter ramen met veel ruimte voor verbeelding.

Vera Van de Peer fotografeerde een half jaar lang éénmaal per week mensen met een mentale beperking. Ze nam ook deel aan hun dagelijkse leven. Op die manier krijg je een kwetsbaarheid die langs twee kanten werkt.

Sebastiaan Franco drong door in de sfeer op van een typische Vlaamse volkssport: die van hanenkraaiwedstrijden, een soort vinkenzetting voor hanen, een zo goed al verdwenen volkssport. Er bestaan nog amper een handvol clubs en wedstrijden. Hij koos voor zwartwit foto’s die de rauwheid nog meer benadrukken van de wedstrijden die plaatsvinden in achterafschuren die bevolkt worden door norse, bonkige mannen zoals je die ziet op schilderijen van Permeke en Emile Claus (zie foto).

Simon Clément (29) kwam dit jaar in het nieuws toen hij bij zijn terugkeer uit Myanmar (waar hij de vergeten burgeroorlog wilde verslaan in Chin State, een bergachtige afgelegen deelstaat dat in handen is van Chin-rebellen) aan de grens met India werd aangehouden. In zijn bagage vonden ze twee lege kapotgetrapte kogelhulzen die hij als souvenir had meegenomen. Maar dat was buiten de Indiase politie gerekend. Hij werd aangehouden op verdenking van spionage en belandde 17 dagen in onmenselijke omstandigheden in de gevangenis. Hij kwam vrij op borgtocht maar moest in het land blijven tot een rechter zich over de zaak zou uitspreken. Dat duurde bijna drie maanden.

Clément is freelance fotograaf, maakt deel uit van de Nomaden-groep van Rudi Vranckx en werkt ondermeer voor de nieuwswebsite Apache. Amper tien dagen na zijn terugkeer in ons land vertrok hij al via Jordanië naar Israël.

In deze tento toont Clément foto’s toen hij in Syrië was na de val van het regime Bashar al-Assad. Hij toont ondermeer een groepje mannen bij één van de vele gratis wifi-stations in de stad Idlib (zie foto). Hotspots die zeer belangrijke ontmoetingsplaatsen zijn. Hij was ook in Al-Hol, het beruchte gevangeniskamp in noord-oost Syrië waar vrouwelijke IS-strijders zitten (zie foto).

Krachtige composities en pakkende beelden

Van de “persfotografie” van Simon Clément gaan we naar de uitgesproken sociale fotografie van Julie de Bellaing. Zij is een Brusselse fotograaf die indruk maakt met haar fotoreeks ‘Omarmen, is dat een vak?”. Een jaar lang volgde ze het team van DoucheFLUX en hun Housing First-project. Dat is gebaseerd op een eenvoudig maar krachtig idee: wat als stabiele huisvesting de sleutel was om een leven opnieuw op te bouwen? De Bellaing ontdekte een realiteit vol spanning, tussen het systeem en intimiteit, maar waar, ondanks alles, het onuitputtelijke verlangen blijft bestaan om aan mensen hun zijde te staan. Het doel van het project is om de meest kwetsbare thuislozen toegang te geven tot huisvesting en hen daarbij ook intensief individueel te begeleiden om sociale integratie en herstel te vergemakkelijken. Het is een 100% burger- en privé-initiatief dat tot eind 2017 enkel op privé-financiering steunde. Dat dakloosheid een oplosbaar probleem is, staat hierin centraal. Ook gelijkaardige initiatieven in het buitenland tonen aan dat er een tastbaar resultaat is.

Julie kiest voor zwart/witfoto’s. Anders dan bij de andere fotografen pakken haar (groot formaat)foto’s je al van bij de eerste oogopslag bij je nekvel. Bij sommige foto’s zie je slechts delen van lichaamsdelen en toch wordt je erdoor geraakt. Omdat ze intensiteit uitstralen. Je voelt de tristesse en diepmenselijkheid. Stuk voor stuk krachtige composities en pakkende beelden (zie foto).

De jury, bestaande uit Hilde Braet, Mies Cosemans en Jo Schelstraete selecteerde de 7 laureaten én bekroonde met Julie de Bellaing dan ook absoluut een zeer terechte winnaar. Goed voor een geldprijs van 500€.

Ook voor deze expositie dezelfde opmerking als bij Streetlens: heel erg jammer dat deze expositie amper één week te zien was en niet gaat rondreizen.

Geïnteresseerden in sociale fotografie kunnen we Rauw aanbevelen, een jaarlijks magazine rond sociale fotografie. Per editie bevat het ongeveer 140 pagina’s met naast interviews en reportages uiteraard ook veel foto’s.

De tentoonstelling van Wannes Nimmegeers is nog te zien tot en met 28/9 in Huis Arnold Vander Haeghen in Veldstraat 82 (één van de bekendste Gentse winkelwandelstraten). Gratis toegang.