Wat men drukfouten noemt heeft niets met drukfouten te maken, wel met zet- of spellingsfouten. Kortom: slordigheid, een gebrek aan controle. Het is een veel voorkomend verschijnsel. Hoe komt dit toch? Ons VJV-lid Freddy Michiels deelt die bezorgdheid, in dit opiniestuk.

Errare humanum est

Niet alleen in het onderwijs wordt vastgesteld dat het soms pover gesteld is met taalkennis en kennis van de grammatica. Voor kritische lezers is dit een vaak voorkomende ergernis. Het heeft te maken met een gebrek aan eergevoel, te snel willen werken en een bezuiniging op personeel.

Toen ik in de journalistiek begon was er op elke redactie een corrector of correctrice, die vooraleer een bladzijde in druk ging een laatste maal alle teksten nalas en eventuele spellingsfouten of andere onregelmatigheden aangaf. Een corrector was dus een taalkundige die niet betrokken was bij de tot standkoming van een artikel en puur op zijn taalkennis onjuistheden opspoorden. Bij boeken wordt zo iemand een proeflezer genoemd, iemand die erover waakt dat de auteur geen fout taal- of woordgebruik bezigt. Vandaag rekent men op de spellingscorrectie die geankerd zitten in Word of andere tekstprogramma’s. Maar dan ligt het nog altijd bij de redacteur of die met de aanbeveling rekening houdt.

Het is wel een dagelijkse ergernis wanneer kritische lezers spel- of taalfouten vaststellen. Meestal wordt de snelheid waarmee gewerkt wordt, als excuus aangehaald. Ruud Hendrickx, taaladviseur van de VRT en Het Groene Boekje zegt hierover: ‘Ik denk dat het echt een gave is om jezelf los te maken van een tekst, zeker een tekst die je zelf geschreven hebt.’ Iemand die een tekst schrijft wordt gedwongen deze tekst herhaaldelijk te lezen bij de controle van de woordkeuze en na het inkorten van bepaalde zinnen of het toevoegen van bijkomende invalshoeken.

Sommige fouten kunnen ingrijpend zijn en kunnen door een corrector niet opgespoord worden omdat ze over de inhoud gaan. In De Standaard werd ooit volgende rechtzetting gepubliceerd (zie afbeelding) : ‘In het artikel over Bennie Volkens (pagina 7 ‘in de vorige editie staat dat de vader van Benno Volkens na de oorlog alcoholist wad geworden. Dat is een fout: de vader van Bennie werd accordeonist. We betreuren deze fout.’ (Einde citaat). Het is duidelijk dat dergelijke fouten de reputatie van een medium en van de auteur van het artikel ernstig schade kunnen berokkenen.

Het tweede citaat laat ons kennismaken met een ondertitel die duidelijk niet in de Nederlandse taal is bedacht. Hoe is het mogelijk dat dit niet opgemerkt werd?

Ik pleit graag voor het behoud van een corrector die de tijd krijgt om storende fouten op te sporen zodat krantlezen een plezier blijft en geen ergernis.