Sinds 28 juni 2025 is de European Accessibility Act (EAA), of de Europese Toegankelijkheidswet, officieel van kracht. Deze wet moet ervoor zorgen dat digitale producten en diensten toegankelijker worden, vooral voor mensen met een handicap. Maar wat houdt deze wet precies in? En waarom zou jij, als gewone internetgebruiker of ondernemer, je er druk om moeten maken?

Wat is de EAA precies?

De EAA, officieel Directive 2019/882, is een Europese wet die eisen stelt aan de toegankelijkheid van een hele reeks producten en diensten. Denk aan websites, apps, e-commerce platformen, smartphones, betaalterminals en zelfs e-books. Het doel? Ervoor zorgen dat mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking zonder obstakels toegang hebben tot deze digitale en fysieke tools. In Europa leven zo’n 87 miljoen mensen met een handicap, en die worden nu vaak buitengesloten door slecht ontworpen technologie. De EAA wil dat veranderen door minimumnormen op te leggen die bedrijven moeten volgen.

Wie moet zich aanpassen?

De wet richt zich vooral op bedrijven die digitale diensten aanbieden, zoals webshops, banken, en mediaplatformen, maar ook op producenten van hardware zoals computers en ereaders. Kleine ondernemingen (minder dan 10 werknemers en een omzet onder 2 miljoen euro) krijgen een vrijstelling, wat logisch lijkt: een kleine bakker met een simpele website kan moeilijk dezelfde middelen inzetten als een multinational zoals Zalando. Maar laten we eerlijk zijn: toegankelijkheid zou eigenlijk voor iedereen een basisrecht moeten zijn, en ook kleine spelers zouden hiermee rekening moeten houden.

Wat verandert er concreet?

Vanaf 28 juni 2025 moeten nieuwe producten en diensten voldoen aan strenge toegankelijkheidsnormen, zoals de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG). Dit betekent dat websites bijvoorbeeld moeten werken met schermlezers, voldoende kleurcontrast moeten hebben, en navigeerbaar moeten zijn met een toetsenbord. Bestaande diensten krijgen uitstel tot 2030 om zich aan te passen, wat bedrijven een adempauze geeft, maar ook de vraag oproept: waarom zo lang wachten?

De wet gaat verder dan alleen websites. Ook fysieke producten, zoals betaalautomaten, moeten toegankelijker worden, met bijvoorbeeld spraakondersteuning. In België sluit dit aan bij initiatieven zoals de richtlijnen van de Federale Overheidsdienst Economie en organisaties zoals Anysurfer, die al jaren pleiten voor digitale toegankelijkheid.

De prijs van niet-conformiteit

Niet voldoen aan de EAA kan duur uitvallen. In België kunnen bedrijven boetes riskeren, afhankelijk van de nationale handhaving. De Europese Commissie en nationale instanties zoals de FOD Economie houden toezicht, maar de vraag blijft: hoe streng zal die controle zijn? Handhaving is vaak een zwak punt. Zullen overheden echt optreden, of blijft het bij waarschuwingen? De tijd zal het leren.

Waarom dit ertoe doet?

Toegankelijkheid is niet alleen een kwestie van rechtvaardigheid; het is ook slim zakendoen. Een toegankelijke website trekt meer gebruikers, verbetert je SEO, en versterkt je merkimago. Toch kleven er haken en ogen aan. De kosten voor het aanpassen van websites en producten kunnen flink oplopen, vooral voor middelgrote bedrijven die net boven de vrijstellingsgrens vallen. En hoewel de wet inclusiviteit belooft, hangt veel af van hoe goed bedrijven worden ondersteund met tools en training. Zonder dat dreigt de EAA een papieren tijger te worden. (Bronnen: Website Vlaanderen – w3.org)

Hoe kan je de toegankelijkheid van een website testen?

Je hebt het dus begrepen: je kan best even nagaan of jouw website voldoet aan de WCAG richtlijnen – ook wanneer je maar een simpele website hebt en tot de zogenaamde uitzonderingen behoort. En je moet daar zelfs niet (diep) in je geldbuidel tasten: je kan je website perfect gratis testen.Hier zijn enkele opties, met een focus op Belgische en Europese context:

1. BOSA Accessibility Check

De Belgische *FOD BOSA* biedt een gratis softwaretool die je in de bladwijzerbalk van je browser kunt installeren. Deze tool genereert een rapport over de toegankelijkheid van een specifieke webpagina, zelfs achter een login of in een ontwikkelomgeving. Het is vooral handig voor overheidswebsites, maar ook bruikbaar voor andere sites.[]

Je sleept deze bookmarklet naar de bookmarks-balk van je browser. Wellicht moet je eerst nog die bookmarks- of favorietenbalk zelf eerst zichtbaar maken . Je krijgt een volledig rapport, gratis. Deze tool werkt met Google Chrome, Firefox, Safari en Edge. Te vinden op: https://accessibility.belgium.be/nl/tools/bosa-accessibility-check.

2. WAVE

Een populaire, gratis webgebaseerde tool van WebAIM. WAVE scant je website en geeft een overzicht van toegankelijkheidsproblemen, zoals ontbrekende alt-teksten, onvoldoende kleurcontrast of navigatieproblemen. Je hoeft niets te installeren; voer gewoon de URL van je website in op webaim.org? Te vinden op: wave.webaim.org.

3. Accessibility Checker

Deze tool biedt een gratis basis-scan die fouten opspoort en uitlegt voor wie ze een probleem vormen, zoals slechtzienden of gebruikers van schermlezers. Let op: sinds 2025 vraagt de tool mogelijk een e-mailadres voor volledige resultaten, maar de basisscan blijft gratis. Te vinden op: https://www.accessibilitychecker.org/.

4. Anysurfer Quick Test

In België biedt Anysurfer, een expertisecentrum voor digitale toegankelijkheid, richtlijnen en een eenvoudige checklist om je website te controleren. Hoewel hun volledige audits niet gratis zijn, kun je hun gratis handleidingen en tips gebruiken om zelf een eerste check te doen. Kijk op *anysurfer.be* voor praktische adviezen.

Belangrijke kanttekeningen

• Beperkingen van gratis tools: Gratis tools zoals BOSA Accessibility Check of WAVE bieden een goede eerste indruk, maar ze vervangen geen menselijke beoordeling. Toegankelijkheid gaat ook om gebruikerservaring, wat moeilijk automatisch te testen is. Voor een grondige analyse, bijvoorbeeld om volledig te voldoen aan de European Accessibility Act, kan een professionele audit nodig zijn.
• Belgische context: In België is de FOD Economie betrokken bij de handhaving van toegankelijkheidsnormen, en organisaties zoals Anysurfer bieden ondersteuning. Voor overheidswebsites is toegankelijkheid al sinds 2020 verplicht, en met de EAA in 2025 worden de eisen strenger. Gratis tools helpen je alvast op weg om boetes te vermijden.
• Praktische tip: Begin met een gratis tool zoals WAVE of BOSA Accessibility Check om snelle verbeterpunten te identificeren. Combineer dit met Anysurfer’s checklist voor een solide basis. Als je een kleine onderneming hebt, kun je zo al veel problemen aanpakken zonder direct kosten te maken. Voor complexere sites of juridische conformiteit kun je later een expert zoals Anysurfer inschakelen. Zie: https://www.anysurfer.be/nl.