Filip Van Molle houdt voor de website Radiovisie een radiodagboek bij. Vandaag neemt hij ons mee naar 15 mei 1971.

Ter herinnering: De uitdrukkelijke wens in de vorige eeuw tot legalisering van vrije, landelijke en winstgevende radio zoals het huidige Qmusic en Radio 538 stuitte nog steeds op een onbuigzame politieke onwil. Om hun dringende eis kracht bij te zetten, doken talloze zeezenders voor de kusten op, die haast onmiddellijk in de smaak van – vooral – tieners en jongeren vielen. Ondanks de enthousiaste dj’s woedde achter de schermen een genadeloze concurrentiestrijd waarbij obscure en grensoverschrijdende praktijken schering en inslag werden. Ontelbare sabotagedaden en verschillende moorden leken aanvankelijk de ver-van-mijn-bed show. De ontwikkelingen rond Radio Noordzee Internationaal dwongen de beleidsmakers echter tot een versneld ingrijpen.

Wat vooraf ging

1970: De hervormingen van de inmiddels met slaande deuren vertrokken Willem van Kooten (Joost den Draaijer) wierpen hun vruchten af. Het Top 40 format en de van WABC in New York overgenomen horizontale programmering gaven Radio Veronica op de ‘Norderney’ een fenomenale boost. Namen als Tineke, Rob Out, Lex Harding waren meer dan ooit bij de Nederlanders en bij een deel van de Vlamingen ingeburgerd. Het superioriteitsgevoel wijzigde echter begin 1971 in stijgende argwaan toen de ‘Mebo 2’, voorzien van de laatste technische snufjes, zich in de buurt van Noordwijk meldde. De schoorvoetende start van Radio Noordzee Internationaal met een Duits-Engelse personeelsbezetting genoot nauwelijks bijval. Zelfs de inzet als propagandamiddel voor de Britse conservatieve partij tijdens de verkiezingen werd, door een krachtige stoorzender van de overheid, een maat voor niets. Toen de oprichting met veel heibel van een Nederlandstalige service door nachtclubeigenaar Kees Manders in net geen kaping uitmondde, stapelden de financiële zorgen voor de Zwitserse initiatiefnemers Erwin Meister en Edwin Bollier zich op. In hun zoektocht naar een berg geld om de schuldenlast gevoelig te reduceren, klopten ze noodgedwongen bij hun grootste concurrent aan.

Geld in ruil voor een tweede zendschip

De gebroeders Verweij, die Radio Veronica inmiddels winstgevend hadden gemaakt, stemden in met een lening van 1 miljoen gulden (453.783 euro). Het advocatenkantoor Derckx uit Dordrecht en de verdediger Wouter Borderwijk, de latere voorzitter van de ‘Veronica Omroep Organisatie’ regelden in ruil voor de ‘Mebo 2’ als onderpand de netelige kwestie. Met de sluiting op 24 september 1970 om 11.00 uur leek Radio Noordzee Internationaal voorgoed uitgeteld. Dat was echter buiten een sluwe vastberadenheid gerekend. Na de snelle terugbetaling van het openstaande bedrag en het weglokken van de door schuldeisers aangestelde kapitein, werd op 6 januari 1971 het felgekleurde schip ‘heroverd’. Bovendien kocht de door John de Mol Snr. vertegenwoordigde uitgeverij ‘Strengholt’ van Guus Jansen via de bladen ‘Ideaal Wonen’ en ‘Muziekparade’ zendtijd. De aanwerving van Joost den Draaijer, Jan van Veen -beiden met een Radio Veronica verleden- en pianist Ferry Maat startte een nieuw duel om de gunst van de luisteraar.

Het verlies slaat in als een bom

Toen een rechter zich, ondanks de ‘zeeroof’, totaal onbevoegd verklaarde in de zaak omtrent de teruggave van de ‘Mebo 2’, greep de directie van Radio Veronica naar drastische middelen om alsnog hun gelijk te halen. Drie duikers Tom van der Linden, Jan Plat en Willem van Poelgeest begaven zich, na een geflopte poging enkele dagen eerder, in de vroege ochtend van 15 mei 1971 met een rubberbootje vanuit de haven van Scheveningen naar hun doelwit. Vermits de bemanning vanwege een voetbalmatch op televisie niets van hun aanwezigheid merkte, kon men ongestoord rond 22.40 uur een bom in de machinekamer plaatsen. Na het ontsteken van het mechanisme koos men het hazepad. De daarop volgende explosie schudde alles en iedereen door elkaar. Alan West zond om 22.50 uur dadelijk noodsignalen uit en vroeg om hulp.

Massale belangstelling

Verschillende schepen als de ‘Titan’, de ‘Gelderland’ en de ‘Seanews’ met aan boord een getipte tv-journaal cameraploeg kwamen in actie. Terwijl de dertien koppige bemanning met uitzondering van 3 presentatoren werd geëvacueerd, groeide de aanslag tot groot nieuws uit. Het Hilversum 1 programma ‘Goal’ met Felix Meurders en Theo Koomen werd meteen onderbroken voor een actuele stand van zaken. Zelfs Radio Luxembourg en het ANP informeerden uitgebreid over de ongeziene situatie. Het blussen van de vuurzee werd rond 3.00 uur afgerond waardoor Alan West en Crispian St.John reeds in de vroege ochtend van 16 mei 1971 uitgebreid verslag deden.

Klopjacht en veroordeling

Aan land bleef de politie niet stil zitten. Een onderzoek leverde binnen enkele uren de arrestatie van de daders op. Zij gingen vrijwel onmiddellijk tot volledige bekentenissen over. Norbert Jurgens, net terug uit vakantie en Bull Verwey, één van de directeuren van Radio Veronica werden unaniem als de opdrachtgevers aangewezen. Het slagen van hun opdracht, het beschadigen van de ‘Mebo 2’ zodat men naar een haven voor herstellingen moest uitwijken, zou met een aardige som geld beloond worden. Sommige bronnen hadden het over 25.000 gulden. De hoorzittingen op 21 september 1971 veroordeelden de vijf betrokkenen tot één jaar effectieve celstraf. Politiek Den Haag vond de cowboy taferelen meer dan welletjes en zou op basis van dit drama de zeezenders op 31 augustus 1974 voorgoed het zwijgen opleggen.

Epiloog

Een van de hoofdrolspelers, Tom van der Linden, die in 1973 via het door hem opgerichte ‘Delta Diving’ bedrijf Radio Caroline bevoorraadde en rond augustus 1974 de ‘MV Mi Amigo’ naar een ligplaats in internationale wateren begeleidde, overleed op 22 december 2011 in een Oostends ziekenhuis. Jan Harteveld, de bevelhebber van de bemanning van toen op de ‘Mebo 2’, pakte even voordien met een door de duiker handgeschreven brief van 16 augustus 1971 uit. Daarin werden excuses voor het ‘ongemak’ en begrip voor het gebeuren gevraagd. Een zwarte bladzijde met helaas verstrekkende gevolgen.