Het medialandschap heeft de laatste jaren een grondige wijziging ondergaan. De grote uitgeverijen worden, door fusies en overnames, steeds groter en omvatten verschillende media (websites, kranten, magazines, radio’s, …). Daarnaast ontstaan er steeds meer kleine uitgevers, vaak eenmans- of eenvrouwsbedrijven, die via het internet nieuws brengen. Onze erkenningscommissie heeft op dat gebied dan ook een baanbrekende – en niet altijd even gemakkelijke taak: bepalen wat in dit veranderde landschap journalistiek is.

Met deze rubriek willen wij antwoord bieden op vaak gestelde vragen. Ook worden concrete gevallen vermeld, behandeld door de Erkenningscommissie. Zij vormen een leidraad voor nieuwe leden die aarzelen om een dossier in te dienen en voor bestaande leden om hun dossier voor de herscreening voor te bereiden.

Lid worden

Wie komt in aanmerking voor erkenning?

  • De uitgevers, hoofdredacteurs, journalistieke medewerkers, fotografen en tekenaars van periodieke publicaties, in zoverre er een duidelijke journalistieke inbreng in deze publicaties aanwezig is en zij 12 artikels op jaarbasis, respectievelijk bijdragen met échte nieuwswaarde op hun naam kunnen voorleggen.
  • Journalistieke medewerkers aan radio- en –tv-uitzendingen, indien ze persoonlijk in een tijdspanne van 12 opeenvolgende maanden minstens 12 uitgezonden nieuwsitems verzorgden.
  • Voor de audiovisuele media:
    • regisseurs/reporters die perswerk verrichten voor producties die bedoeld zijn voor uitzending op televisie of internet-tv;
    • scenaristen die kunnen aantonen dat zij scenario’s schrijven voor informatieve programma’s (zoals reportages, documentaires en bedrijfsportretten);
    • cameramannen/vrouwen en geluidstechnici die opnamen verzorgen voor informatieve tv-programma’s; zij kunnen aanspraak maken op een perskaart indien ze in een tijdspanne van 12 opeenvolgende maanden minstens 12 nieuwe nieuwsberichten verzorgden.
  • Auteurs van boeken met duidelijke journalistieke meerwaarde.

Moet ik in België wonen?

Neen, u moet niet in België wonen, doch u hebt bij voorkeur wel een adres in België waar wij u kunnen contacteren.

Moet ik de Belgische nationaliteit hebben?

Neen. Ben je een EU-burger, of beschik je over een geldige verblijfsvergunning voor België, dan kom je in aanmerking voor erkenning. De Vlaamse Journalisten Vereniging wil alle freelance journalisten in Vlaanderen de nodige faciliteiten verschaffen. Jouw aanvraagformulier en bijlagen moeten wel in het Nederlands opgesteld zijn.

Moet ik een bezoldiging krijgen voor mijn journalistiek werk?

Neen. Heel wat leden schrijven vanuit hun passie over het onderwerp waarover zij meer weten dan wie ook, op een professionele manier. Of je al dan niet bezoldigd wordt, is geen criterium voor erkenning.

Welke documenten moet ik indienen?

Ik werk voor gedrukte uitgaven (kranten, magazines, …)

Reporters: 12 fotokopies van artikels die je zelf schreef, met datum van verschijning, + naam van het medium. Jouw naam moet als auteur vermeld zijn, zoniet moet je een attest van de eindredacteur-directie van de uitgave toevoegen als bevestiging dat het artikel van jouw hand is.

Fotografen: 12 fotokopies van artikels waarin foto’s van jouw hand opgenomen werden, met datum van verschijning + naam van het medium. Jouw naam moet als fotograaf vermeld zijn (initialen of watermerk), zoniet moet je een attest van de eindredacteur-directie van de uitgave toevoegen als bevestiging dat de foto’s van jouw hand zijn.

Ik werk mee aan audiovisuele uitzendingen (radio & tv)

12 fragmenten van max. 10 minuten, met duidelijke vermelding van datum van uitzending en het medium (bij voorkeur ingediend op CD of per mail, met duidelijke inhoudsopgave), vergezeld van een attest van de verantwoordelijke-directie van dit medium dat bevestigt dat het kandidaat-lid waarvan de stem en/of het beeld in de opnames voorkomt, ook persoonlijk instond voor de inhoudelijke inbreng van de berichtgeving.

Mijn werk wordt gepubliceerd op het internet

Reporters: Afdruk op papier van 12 artikels die je schreef en die op een website gepubliceerd werden, met onderaan het papier de url (webadres) van het artikel. Datum van verschijning en medium moeten duidelijk vermeld te worden. Het artikel moet jouw naam als auteur vermelden, zoniet moet je een attest van de eindredacteur-directie van de uitgave toevoegen als bevestiging dat het artikel van jouw hand is. Heeft het medium waarvoor je journalistieke bijdragen levert een ondernemingsnummer, gelieve dit te vermelden.

Opgelet: ben je zelf uitgever van deze online uitgave, dan moet je bovendien bijkomende documenten toevoegen:

  • uittreksel gegevens DNS, waaruit blijkt dat het domein op jouw naam geregistreerd werd of andere informatie waaruit blijkt dat je de volledige controle hebt over het domein en de website in kwestie
  • onafhankelijke gegevens over maandelijkse bezoekersaantallen van minstens 3 en hoogstens 12 maanden via publiek te raadplegen statistieken.

Fotografen: Afdruk op papier van 12 artikels waarbij jouw foto’s geplaatst werden, en die op de website gepubliceerd werden, met onderaan het blad de url van het artikel. Datum van verschijning en medium dienen duidelijk vermeld te worden. De foto’s moeten jouw naam dragen (initialen of watermerk); zoniet moet je een attest van de eindredacteur-directie van de uitgave toevoegen als bevestiging dat het artikel van jouw hand is. Fotoreportages zonder bijhorende tekst (webalbums) komen niet in aanmerking.

Opgelet: ben je zelf uitgever van deze online nieuwsdienst, dan moet je bovendien bijkomende documenten toevoegen:

  • heb je een ondernemingsnummer (niet verplicht!), gelieve dit te melden.
  • uittreksel gegevens DNS, waaruit blijkt dat het domein op jouw naam geregistreerd werd of andere informatie waaruit blijkt dat je de volledige controle hebt over het domein en de website in kwestie
  • onafhankelijke gegevens over maandelijkse bezoekersaantallen van minstens 3 en hoogstens 12 maanden via statistieken

Videoreporters: 12 reportages die je in het laatste jaar gemaakt hebt. Een verwijzing naar het webadres van deze reportage volstaat. Filmpjes die op YouTube geplaatst zijn komen niet in aanmerking, tenzij zij kaderen in een videoblog of wanneer er vanuit een journalistiek artikel naar verwezen wordt.

Ik werk voor een buitenlands medium, en mijn bewijsstukken zijn in een andere taal dan het Nederlands opgesteld. Gelden die?

Om de Erkenningscommissie toe te laten uw bewijsstukken te beoordelen, dien je een verklaring van een beëdigd vertaler/tolk toe te voegen, die een vertaling van één, en een samenvatting van minstens drie andere reportages/artikels bevat. Je moet bereid zijn om alle gewenste aanvullende informatie aan de Erkenningscommissie te verschaffen.

Wat moet er verplicht op mijn documenten vermeld staan?

De erkenningscommissie moet kunnen verifiëren dat het werk van jouw hand is, en binnen de laatste 12 maanden geproduceerd werd. Het is dus belangrijk dat je met jouw naam ondertekende artikels, foto’s indient en duidelijk vermeldt waar en op welke wijze zij gepubliceerd werden.

Waar kan ik het formulier downloaden om mijn aanvraag in te dienen?

Het formulier kan je hier downloaden. Druk het af en vul het in. Vergeet niet 2 pasfoto’s bij te voegen!

Op welk adres moet ik mijn documenten indienen?

Stuur je aanvraag naar:
Vlaamse Journalisten Vereniging vzw
Pelikaanstraat 94 bus 8
2018 ANTWERPEN

Mag ik mijn documenten elektronisch indienen?

Momenteel verkiest de Erkenningscommissie met papieren dossiers te werken, vooral bij een eerste aanvraag. Gezien de digitalisering van de maatschappij, kan dit in de toekomst evenwel veranderen.

Mag ik mijn documenten per aangetekende post versturen?

Neen, gelieve documenten niet per aangetekende post te versturen.

Binnen welke termijn krijg ik antwoord?

De erkenningscommissie zetelt elke 1e maandag van de maand, behalve in juli en augustus. Enkele dagen na de vergadering zal u de beslissing ontvangen.

Kan ik, bij een negatieve beslissing, mijzelf komen verdedigen?

Indien je meent dat een eventuele negatieve beslissing op jouw aanvraag ten onrechte is, en je wil bijkomende bewijsstukken voorleggen of jouw zaak persoonlijk verdedigen, dan kan dat, tijdens de volgende zitting van de Erkenningscommissie. Gelieve evenwel op voorhand contact op te nemen om een afspraak te maken.

Krijg ik, bij een negatieve beslissing, mijn dossier terug?

Neen, het dossier wordt nog 6 maanden bijgehouden, voor het geval je nog bijkomende bewijsstukken zou aanbrengen en het dossier herzien moet worden. Daarna wordt het dossier vernietigd. Stop dus geen documenten in het dossier waarvan je geen duplicaat hebt.

Wat kost het lidmaatschap?

Het lidgeld kost momenteel 60 euro per jaar. Je kan ook een “Pers” plaat aanvragen die je in je auto kan leggen, om je als journalist of fotograaf te identificeren. Hiervoor dient wel een waarborg van 25 euro betaald te worden.

Hoe lang is mijn lidmaatschap geldig?

Het lidgeld dat je betaalt is geldig voor het lopende kalenderjaar. Word je lid vanaf oktober van het lopende jaar dan telt de betaling van je lidmaatschap meteen ook voor het volgende kalenderjaar.

Bovendien moet je om de 2 jaar voldoen aan de herscreening, dat wil zeggen bewijzen dat je nog altijd actief bent als journalist. Zie hiervoor de aparte rubriek herscreening.

Wat krijg ik hiervoor in ruil?

  • Je krijgt een lidkaart die je identificeert als journalist-lid van de Vlaamse Journalisten Vereniging.
  • Indien aangevraagd krijg je ook de perskaart voor in je auto.
  • Je krijgt gratis of tegen verminderd tarief toegang tot de leden-evenementen die de Vlaamse Journalisten Vereniging organiseert
  • Je mag deelnemen aan de jaarvergadering, waar je mee kan beslissen over de toekomst van de vereniging.
  • Je wordt lid van een grote community journalisten/fotografen, waarvan de Vlaamse Journalisten Vereniging de belangen verdedigt. Onze vereniging wil de werkomstandigheden van al onze leden verbeteren en het wettelijk kader optimaliseren.
  • Als representatieve journalistenvereniging, erkend door de Vlaamse overheid, ondersteunen wij je met informatie, advies en know-how die je moeten toelaten om je journalistiek werk optimaal te kunnen uitoefenen. Na goedkeuring door de raad van bestuur, en afhankelijk van de omstandigheden, kunnen wij je zelfs met juridische bijstand assisteren.
  • In samenwerking met partners uit de private sector, kunnen wij je vaak voordelen aanbieden, zoals kortingen in hotels en dergelijke. Hiervan word je via onze publicaties op de hoogte gebracht.
  • Je ontvangt gratis ons digitale tijdschrift De Nieuwe Tydinghe, dat vier keer per jaar verschijnt.

Mijn vraag staat hier niet bij, kan ik u contacteren?

Uiteraard. Je kan ons bellen tijdens de kantooruren op 0485 56 31 36 of je vraag per mail sturen naar info@vjv.info.

Lidmaatschap als stagiair

Wat is het lidmaatschap als stagiair?

Speciaal voor laatstejaarsstudenten van de hogere opleidingen journalistiek heeft de Vlaamse Journalisten Vereniging een stagiair-statuut ingevoerd.

Wat is de bedoeling van het lidmaatschap als stagiair?

Dit lidmaatschap moet jou, als student, toelaten om in optimale omstandigheden kennis te maken met de journalistieke realiteit en om journalistieke ervaring op te doen. Wij zullen jou bijstaan met know-how en advies, zoals dat ook bij de effectieve leden het geval is.

Hoe kan ik het stagiair-lidmaatschap aanvragen?

Vul hiervoor het aanvraagformulier in dat ook voor de normale leden telt. Je kan het hier downloaden.

Jouw aanvraag moet mede ondertekend worden door een docent journalistiek.  Na goedkeuring van jouw aanvraag krijg je een stagiair-lidkaart en een beknopte deontologische code toegestuurd.

Wat is de duur van het lidmaatschap als stagiair?

Dit stagiair-lidmaatschap is geldig tot het einde van het academiejaar (september) en geeft recht op een abonnement op De Nieuwe Tydinghe en deelname (zonder stemrecht) aan alle ledenactiviteiten. Na één stagejaar kan je dan een aanvraag indienen voor het effectieve lidmaatschap.

Hoe kan ik mijn stagiair-lidmaatschap omzetten in een volledig lidmaatschap?

Na één stagejaar kan je een aanvraag indienen voor het effectieve lidmaatschap. Deze aanvraag bestaat uit een attest van professionele journalistieke activiteiten of bewijs van indiensttreding bij een mediabedrijf.

Hoeveel kost het stagiair-lidmaatschap?

Het stagiair-lidmaatschap kost 30 euro voor een academiejaar.

Op welk adres moet ik mijn documenten indienen?

Stuur je aanvraag naar:

Vlaamse Journalisten Vereniging vzw
Pelikaanstraat 94 bus 8
2018 ANTWERPEN

Mag ik mijn documenten elektronisch indienen?

Momenteel verkiest de Erkenningscommissie met papieren dossiers te werken, vooral bij een eerste aanvraag. Gezien de digitalisering van de maatschappij, kan dit in de toekomst evenwel veranderen.

Mag ik mijn documenten per aangetekende post versturen?

Neen, gelieve documenten niet per aangetekende post te versturen.

Binnen welke termijn krijg ik antwoord?

De erkenningscommissie zetelt elke 1e maandag van de maand, behalve in juli en augustus. Enkele dagen na de vergadering zal u de beslissing ontvangen.

Mijn vraag staat hier niet bij. Kan ik jullie contacteren?

Uiteraard. Je kan ons bellen tijdens de kantooruren op 0485 56 31 36 of je vraag per mail sturen naar info@vjv.info.

Herscreening van je erkenning als journalist-lid van de VJV

De Vlaamse Journalisten Vereniging maakt zich, bij alle onderhandelingen met overheden en partners uit de publieke/private sector, sterk voor de kwaliteit van haar leden. Onze leden worden aan een strenge screening onderworpen vooraleer zij erkend worden als journalist. Bovendien wordt elk lid om de 2 jaar herscreend, om na te gaan of hij/zij nog beantwoordt aan de voorwaarden voor erkenning. Deze herscreening is enorm belangrijk: het is de kwaliteit van onze leden-journalisten die ons macht geeft bij onderhandelingen om jouw statuut te verdedigen en jouw werkomstandigheden te verbeteren.

Hoe vaak word ik herscreend?

Je wordt elke twee jaar herscreend. Je kan spontaan je documenten opsturen, of wachten op de uitnodiging voor herscreening die je ontvangt van de Erkenningscommissie, en waarop je binnen de 2 maand dient te antwoorden.

Ik ben al jaren lid, iedereen weet dat ik actief ben als journalist/fotograaf. Zo'n herscreening is toch overbodig - vertrouwen jullie mij niet?

Deze herscreening is nodig om ons de nodige objectieve bewijzen in handen te geven dat àl onze leden daadwerkelijk actief zijn. Misbruik wordt zo voorkomen. De herscreening geldt voor iederéén, of je nu 2 jaar of 20 jaar lid bent van onze vereniging.

Welke documenten moet ik voorleggen bij herscreening?

Dezelfde documenten als bij je originele aanvraag.

Mijn werk wordt gepubliceerd op een website. Kunnen jullie niet gewoon op die website gaan kijken?

Onze Erkenningscommissie heeft erg veel werk. Je kan moeilijk verwachten dat ze die hele website gaat aflopen, op zoek naar jouw artikels / foto’s.

Bij voorkeur zend je een print afdruk van de webpagina’s waarop jouw werk gepubliceerd is, per post naar ons adres. Zorg ervoor dat jouw naam en datum van publicatie duidelijk vermeld is.

In de toekomst is het mogelijk dat je een lijst met de webadressen van deze pagina’s per mail kan voorleggen (URL), maar momenteel werkt de Erkenningscommissie met uitgeprinte pagina’s.

Bij mijn originele aanvraag hebben twee personen (al dan niet van onze vereniging) mijn aanvraag ondersteund. Ik werk echter niet meer voor hun uitgave. Kunnen zij vragen om mijn erkenning in te trekken?

Neen, dat kan niet. Hun handtekening is enkel een getuigenis van de echtheid van de bewijsstukken en wordt als extra steun beschouwd voor de aanvraag. Dat je niet meer voor hun uitgave werkt, heeft geen belang. Het is immers perfect mogelijk dat je tussen het tijdstip van jouw aanvraag tot erkenning en jouw herscreening voor een andere opdrachtgever werkt.

Kan de Erkenningscommissie mijn erkenning intrekken?

Normaal gezien niet. Zolang je binnen de gestelde termijn van 2 jaar telkens jouw bewijsstukken inlevert, aan de hand waarvan de Erkenningscommissie jouw journalistieke activiteiten kan vaststellen, wordt jouw erkenning als journalist verlengd. Leef je deze regel niet na, dan wordt jouw erkenning niet verlengd.

Zijn er toch geen uitzonderlijke omstandigheden waarin de Erkenningscommissie mijn erkenning kan intrekken?

Bij grove inbreuken op de journalistieke deontologie of de regels van onze vereniging zal de Erkenningscommissie deze feiten, uitvoerig gedocumenteerd, doorgeven aan de Raad van Bestuur. Die kan dan beslissen om het lidmaatschap van de vereniging te schrappen.

Ik betaalde in december verleden jaar mijn lidgeld. Bij de herscreening in maart kreeg ik een negatief advies. Wat nu?

Je lidgeld en erkenning gelden tot einde dit jaar. Tenzij je in de volgende maanden bijkomende bewijsstukken voor je journalistieke activiteiten voorlegt, ontvang je in oktober geen uitnodiging tot het hernieuwen van het lidmaatschap.

Mijn vraag staat hier niet bij. Kan ik jullie contacteren?

Uiteraard. Je kan ons bellen tijdens de kantooruren op 0485 56 31 36 of je vraag per mail sturen naar info@vjv.info.

Concrete gevallen uit de praktijk

Er gaat niets boven concrete voorbeelden om duidelijkheid te geven. Hieronder daarom enkele aanvragen die de Erkenningscommissie behandeld heeft, met de beslissing en de argumenten voor deze beslissing.

Geval 1: Een fotograaf dient een aanvraag in voor erkenning. Hij maakt foto's van wielerwedstrijden, en zijn foto's worden op een website gepubliceerd.

Het antwoord van de Erkenningscommissie:

Op de website staat vermeld dat u volgens het principe werkt dat u en andere fotografen foto’s maken van renners, en die dan al dan niet ter betaling aanbieden aan derden. Deze werkwijze kan enkel als journalistiek beschouwd worden, indien deze foto’s door die derden gebruikt worden in de context van een journalistiek artikel, bijvoorbeeld als illustratie bij een tekst in een krant of website (minstens 12 keer in de afgelopen 2 jaar).

Worden deze foto’s enkel door derden aangekocht, bijvoorbeeld de renners zelf of fans voor hun persoonlijke genoegen, dan kan dit niet als journalistiek beschouwd worden – het zou even weinig journalistieke waarde hebben als een fotograaf die foto’s neemt bij een attractie in een amusementspark bijvoorbeeld, en die aan de bezoekers aanbiedt.

Kan u ons publicaties voorleggen van uw foto’s waarbij zij gebruikt werden als illustratie bij teksten (in krant of online), en waarbij uw naam telkens duidelijk bij de foto vermeld wordt?

U kan ook bewijzen voorleggen van opdrachten, gegeven door kranten of websites, eventueel van betaling voor foto’s, enz.

Na bijkomende documenten werd het dossier toch goedgekeurd.

Geval 2: Een persoon vraagt een erkenning aan op basis van teksten, verschenen op een website. De website is nog maar 3 maanden actief. De teksten zijn afkomstig van verschillende auteurs, en een bont allegaartje.

Het antwoord van de Erkenningscommissie:

  • Om in aanmerking te komen voor erkenning, moet men al minstens 12 maanden bezig bent. De website die u vermeldt is slechts 3 maanden actief. Had u voorheen al journalistieke activiteiten?
  • Het nieuws dat op de website gebracht wordt is heel divers, over allerlei onderwerpen, vaak letterlijk overgenomen van andere nieuwsmedia. Er zijn, voor zover wij kunnen zien, geen authentieke, zelf geschreven artikels aanwezig, die bewijzen dat u als journalist zelf op reportage uitgaat.
  • De gehanteerde taal is niet verzorgd, en vertoont fouten tegen de grammatica.

De aanvraag werd afgekeurd.

Sommige leden menen dat hun journalistieke activiteiten voldoende bekend zijn, en dat een simpele verwijzing naar een website of de reputatie die in het verleden opgebouwd werd, volstaan voor de herscreening. Dringt de Erkenningscommissie aan op bijkomende documentatie, dan wordt soms geërgerd gereageerd.

Geval 3: Een fotograaf legt als bewijs van zijn journaldstieke activiteiten voor de herscreening enkele foto's voor, en een attest van een website dat hij foto's maakt in opdracht van een krant/online uitgave.

Probleem: de erkenningscommissie kan niet nagaan of de voorgelegde foto’s gepubliceerd werden.

Antwoord dat aan het lid gegeven werd:

Gelieve bewijsstukken te bezorgen van artikels waarin de foto’s gebruikt werden. Dat kunnen fotokopieën zijn van artikels die in print verschenen zijn, of afdrukken van webpagina’s, met vermelding van de URL/webadres.

In elk geval zou uw naam als maker van de foto vermeld moeten zijn in het artikel of onderaan de foto. Mocht dat niet het geval zijn, gelieve aan de verantwoordelijke uitgever van de krant een gedetailleerd attest te vragen dat de 12 foto’s, vermeld op de lijst, van uw hand zijn.

Naar de toekomst toe raden wij u in elk geval aan om bij uw opdrachtgevers of de publicaties waarin uw foto’s gepubliceerd worden, aan te dringen dat uw naam of initialen duidelijk vermeld worden als fotograaf.

Geval 4: Een lid stuurt, als reactie op de vraag tot herscreening, een mail met daarin de tekst: "Kijk op site xxx.be, daar vind je mijn artikels".

Probleem: de erkenningscommissie moet op de site gaan zoeken naar artikels, terwijl het lid zelf die informatie heel gemakkelijk had kunnen geven. Bovendien moet de Erkenningscommissie die artikels afdrukken, om bij het dossier bij te voegen.

Antwoord dat aan het lid gegeven werd:

De Erkenningscommissie dringt aan op gedetailleerde bewijsstukken, op papier. Het internet is immers erg vluchtig, en wat vandaag online te vinden is, kan morgen verdwenen zijn, of enkel achter een betaalmuur te vinden zijn. Papier blijft, en kan gemakkelijk in een dossier opgenomen worden, dat ook jaren later nog geraadpleegd kan worden. Bovendien weet u het best waar uw artikels staan, zodat u de Erkenningscommissie onnodig tijdverlies kan besparen door de artikels van uw hand spontaan voor te leggen, in print vorm.

Om onze Erkenningscommissie toe te laten uw dossier voor de herscreening te bestuderen en af te ronden, verzoek wij u vriendelijk prints te bezorgen van artikels van uw hand.

Deze lijst zal gaandeweg aangevuld worden met nieuwe concrete gevallen en antwoorden op vragen die onze leden ons stellen. Heb jij een vraag? Stel ze ons via ons contactformulier of via mail op info@vjv.info.